24 nov. 2022
Wij staan voor bomen
Bespreeknotitie – Wij staan voor bomen
Partij voor de Dieren Breda
Datum: 24 november 2022
“Haal geen groen weg uit Breda, maar zorg juist dat het terugkomt.”
— Speerpunt 3 uit de Kindertrendrede van Breda 2021
1. Doelen van de Partij voor de Dieren
De Partij voor de Dieren wil dat Breda zorgvuldiger omgaat met bomen. Onze doelen zijn:
Meer bomen in de stad
Striktere bescherming van bestaande bomen
Strikte handhaving door het college op de regels die de raad heeft vastgesteld rondom kap en herplant
Duidelijke en handhaafbare regelgeving voor het behoud van bomen
2. Aanleiding
Bomen zijn van onschatbare waarde voor Breda. Ze zijn:
De beste beschermers tegen hitte
Vasthouders van water
Een bron van biodiversiteit
Bezorgers van schone lucht
De hoeksteen van het welzijn van alle Bredanaars
Problemen in de huidige praktijk
Ondanks deze waarde, zien we dat:
Voor 92% van de bomen in Breda is geen kapvergunning vereist (volgens de APV).
Slechts 8% van de gemeentelijke bomen is aangemerkt als ‘waardevol’. Het college wees in drie jaar tijd slechts één boom als waardevol aan.
Zelfs waardevolle bomen kunnen gemakkelijk worden gekapt, zoals bij de Asterdplas waar twee waardevolle bomen werden gekapt voor één dag een biertent.
In 92% van de gevallen is herplant niet verplicht bij kap.
Als herplant verplicht is, wordt deze in een derde van de gevallen niet opgelegd.
Als er herplant wordt opgelegd, ontbreekt vaak de controle of dit daadwerkelijk is gebeurd.
Conclusie: Als Breda een “stad in het park” wil zijn, met gezonde lucht, verkoeling en biodiversiteit, moet het beleid fundamenteel anders.
3. Vragen aan de Raad
We willen met de raad spreken over de volgende voorstellen:
Wil de raad zich uitspreken over de manier waarop Breda omgaat met bomen?
Hoe staat de raad tegenover een systeem waarbij kap alleen is toegestaan met vergunning, tenzij er zwaarwegende omstandigheden zijn, en met objectieve criteria?
Als voorstel 2 geen meerderheid krijgt: wil de raad een nieuw systeem waarbij duidelijke, objectieve criteria gelden voor de aanwijzing van waardevolle bomen en kapvergunningen?
Is de raad van mening dat het college strikt moet handhaven op zowel de kapvergunningen als de herplantverplichtingen, en hierover specifieke verantwoording moet afleggen aan de raad?
Vindt de raad dat het college actief waardevolle bomen moet aanwijzen, en dat reguliere aanplant niet mag gelden als vervanging van gekapte waardevolle bomen?
Bijlage bij de bespreeknotitie – Wij staan voor bomen
A. Geldende regelgeving
Voor het grootste deel van de bomen in Breda is geen vergunning nodig voor kap.
Slechts bomen die als ‘waardevol’ zijn aangewezen, zijn beschermd. Alleen het college kan deze aanwijzen (artikel 4:8 APV) – en doet dit nauwelijks.
In 3 jaar tijd wees het college op eigen initiatief slechts 1 boom als waardevol aan.
Zelfs binnen het beperkte groepje waardevolle bomen worden vergunningen lichtzinnig afgegeven, zoals het voorbeeld van de biertent bij de Asterdplas laat zien.
Conclusie: De regelgeving sluit niet aan bij de ambities van Breda (zoals vastgelegd in het Groenkompas, de Structuurvisie, het Bestuursakkoord en de stadsslogan “Breda stad in het park”).
B. Enkele cijfers over bomen in Breda
Totaal gemeentelijke bomen: ca. 109.462
Waardevol aangemerkte bomen: 8.687 (8%)
Aantal waardevolle bomen gekapt:
2020: 229 (waarvan 123 gemeentelijk, 106 particulier)
2021: 253 (waarvan 114 gemeentelijk, 139 particulier)
2022: 148 tot dan toe
Herplant
In 2020: van de 229 gekapte waardevolle bomen zijn er 170 herplant
In 2021: van de 253 gekapte waardevolle bomen zijn er 186 herplant
Over 2022 zijn geen volledige cijfers beschikbaar, maar het beeld is gelijk: een derde van de gevallen zonder herplantverplichting, ondanks APV.
Slechts voor 420 van de 630 gekapte bomen in 2020–2022 werd een herplantverplichting opgelegd.
Of die verplichtingen zijn nagekomen is onduidelijk.
De bomenkaart van de gemeente is al 2 jaar niet bijgewerkt, ondanks een gereserveerd bedrag van €100.000 in het bestuursakkoord.
Conclusie: Breda gaat onvoldoende zorgvuldig en transparant om met de bescherming en herplant van bomen.
C. De waarde van bomen in de stad
Volgens onderzoek, wetenschap en ervaring zijn bomen essentieel:
Ze beschermen tegen hitte
Ze houden water vast
Ze bevorderen biodiversiteit
Ze verbeteren luchtkwaliteit
Ze vergroten welzijn en sociale cohesie
Onderzoeken & rapporten
GGD-rapport: luchtkwaliteit in Breda kost levens
Adviescommissie Droogte: stad moet ‘spons’ worden – bomen zijn cruciaal
Universiteit Wageningen: bomen dragen het meest bij aan verkoeling, biodiversiteit, gezondheid en sociale interactie
“Van alle soorten groen zijn bomen door hun grote volume en bladmassa het meest effectief.”
— Universiteit Wageningen
Conclusie: Bomen zijn geen luxe, maar essentiële bondgenoten in de strijd tegen klimaatverandering, hittestress, biodiversiteitsverlies en sociale ongelijkheid.
Samenvattende oproep
De Partij voor de Dieren roept de raad en het college op om:
De waarde van bomen structureel te erkennen
De regelgeving aan te passen aan de ambities van Breda
Bescherming en herplant serieus te nemen
Transparantie en controle te verbeteren
