Initiatiefvoorstel

24 feb. 2024

Gelukkig 2025 voor iedereen - met een mooi feest, zonder particulier vuurwerk

BESPREEKNOTITIE

Onderwerp: Gelukkig 2025 voor iedereen – met een mooi feest, zonder particulier vuurwerk
Datum: 23 februari 2024

Partijen:

1. DOEL

Deze bespreeknotitie heeft als doel de gemeenteraad een standpunt te laten bepalen over het invoeren van een vuurwerkverbod in Breda, inclusief een goed alternatief voor het vieren van de jaarwisseling.

Beoogd ingangsjaar: Jaarwisseling 2024–2025

Verzoek aan de agendacommissie:

  • Plan een BOB-cyclus in het eerste of tweede kwartaal van 2024.

  • Behandel deze bespreeknotitie bij voorkeur gelijktijdig met of rondom de evaluatie van de jaarwisseling 2023–2024.

  • Indien de evaluatie niet tijdig (voor eind maart 2024) beschikbaar is, verzoeken wij deze bespreeknotitie alvast te agenderen.

Het doel is om de gemeentelijke organisatie voldoende tijd te geven om de wijziging van de APV en praktische voorbereiding op een vuurwerkvrije jaarwisseling te realiseren.

2. AANLEIDING

Vuurwerk is sinds de jaren ’60 een traditie in Nederland, maar in veel andere landen is het voorbehouden aan de overheid of verboden. De nadelen zijn inmiddels breed bekend:

  • Kosten: In december 2022 werd voor ca. €110 miljoen aan legaal vuurwerk verkocht, exclusief de illegale markt.

  • Vervuiling: Vuurwerk zorgt voor aanzienlijke luchtvervuiling en fijnstofuitstoot.

  • Letsel: Jaarlijks raken honderden mensen ernstig gewond. Alleen al in 2022–2023:

    • 1.253 huisartsbezoeken

    • Ca. 500 SEH-bezoeken

    • 200 oogletsels

    • Gemiddeld 1 dode

    • Ruim 11.000 incidenten

  • Structurele kosten: Miljoenen aan directe zorgkosten, opruim- en herstelwerkzaamheden.

  • Veiligheid: Hulpdiensten raken overbelast, tientallen hulpverleners raken gewond.

  • Dierenleed: Angst, verstoring van natuurlijk gedrag en sterfte bij dieren.

  • Natuur en milieu: Vervuiling in stad, water en natuurgebieden.

Jaarwisseling 2023–2024 in Breda:

  • 18 autobranden

  • 5 aanhoudingen

  • 166 geregistreerde incidenten

  • 183 meldingen bij het klantcontactcentrum

  • 44 registraties door BOA’s (39 controles, 4 boetes, 1 HALT-verwijzing)

Steeds meer gemeenten zijn overgestapt op een vuurwerkverbod, waaronder: Amsterdam, Rotterdam, Nijmegen, Tilburg, Arnhem, Eindhoven, en meer. Breda blijft hierin achter, terwijl de APV al ruimte biedt voor een lokaal verbod.

Alternatieven:

  • Lichtshows

  • Buurtvieringen volgens het “Apeldoorns model” (inclusief jaarlijks budget)

Deze notitie gaat niet over handhaving, maar over de principiële keuze: wil Breda een vuurwerkvrije stad worden?

Zelfs regels die moeilijk te handhaven zijn (zoals rookverboden of drugsdumpingen) blijven belangrijk. Het instellen van een verbod kan juist een cultuuromslag ondersteunen, waardoor handhaving op termijn minder nodig wordt.

Vragen ter overweging bij het invoeren van een vuurwerkverbod:

  • Kan een afsteekverbod worden ingevoerd voor consumentenvuurwerk (behalve F1-categorie)?

  • Kan een verkoopverbod worden ingesteld, voor zover juridisch mogelijk?

  • Hoe wordt het beleid afgestemd met omliggende gemeenten?

  • Wat kan Breda bijdragen aan samenwerking met de landelijke en Vlaamse overheid?

  • Welke alternatieven zijn wenselijk? (lichtshows, buurtinitiatieven, etc.)

  • Hoe ziet de gewenste communicatiestrategie eruit om de stad mee te krijgen?

  • Is er een lobby richting Den Haag nodig voor aanvullende bevoegdheden?

3. VRAGEN

Aan de raad

  1. Is de raad bereid een volledig vuurwerkverbod voor consumentenvuurwerk (behalve F1-categorie) op te leggen vanaf jaarwisseling 2024–2025?

  2. Welke alternatieven voor vuurwerk acht de raad passend voor de viering van de jaarwisseling 2024–2025?

  3. Welke rol ziet de raad voor de gemeente in de organisatie van een vuurwerkvrije jaarwisseling?

  4. Hoe kan de gemeente samenwerken met inwoners, bedrijven, landelijke en Vlaamse overheid, en omliggende gemeenten?

Aan het college

  1. Hoe beoordeelt het college de juridische en praktische haalbaarheid van een volledig vuurwerkverbod (uitgezonderd F1)?

  2. Wat heeft het college van de raad nodig om dit verbod juridisch en praktisch mogelijk te maken?

  3. Welke alternatieven acht het college wenselijk voor het organiseren van een vuurwerkvrije jaarwisseling?

  4. Hoe ziet het college de samenwerking met andere overheden, inclusief Vlaanderen, bij het afschaffen van consumentenvuurwerk?