Bespreeknotitie – Collectieve Woonvormen in Breda

1. Doel

Binnenkort bespreekt de Bredase gemeenteraad een nieuwe woonvisie. Het doel van deze bespreeknotitie is om na te gaan of de raad van mening is dat in deze visie ruim baan en ruime middelen moeten worden vrijgemaakt voor collectieve woonvormen.

Wat de Partij voor de Dieren betreft verdient dit onderwerp afzonderlijke aandacht. De uitkomsten van de bespreking van deze notitie, en het oordeel van de raad, kunnen worden meegenomen in de nieuwe woonvisie.

2. Aanleiding

In heel Europa – ook in Nederland en Noord-Brabant – wordt er sterk ingezet op collectieve woonvormen: vormen van wonen die afwijken van het traditionele model waarin ieder huishouden in een individuele grondgebonden of gestapelde woning woont.

Wat zijn collectieve woonvormen?

Bij collectieve woonvormen delen meerdere huishoudens bepaalde voorzieningen. Dit kan gaan om:

• een deel van de (moes)tuin

• een gezamenlijke woonkamer

• gezamenlijke was-/droogfaciliteiten

• gezamenlijke zorgvoorzieningen

• gezamenlijke maaltijden of nutsvoorzieningen

• gedeelde zorg voor kinderen

Vormen van collectieve woonvormen

Deze woonvormen kunnen zich manifesteren in traditionele woningen, maar ook in alternatieve vormen zoals:

• Tiny houses

• Campings met permanente bewoning

• Yurts

• Caravans en campers

• Blokhutten

• Wooncorporaties

Let op: Het mislukte experiment met Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) in Breda moet niet worden verward met collectief wonen. CPO is slechts een middel, geen doel op zich. Waar het om gaat is wat voor woningen, woonomgeving en samenlevingsvormen worden nagestreefd.

Voordelen van collectief en alternatief wonen

• Betaalbaarheid: lagere woonlasten

• Ruimte-efficiëntie: meer mensen op minder ruimte

• Sociale cohesie: sterkere gemeenschapszin

• Zorgbesparing: mantelzorg wordt laagdrempeliger

• Vermindering van sociale bubbels: ontmoeting van mensen met diverse achtergronden

• Duurzaamheid: delen/opwekken/opslag van energie is rendabeler

• Tegengaan van vereenzaming: minder depressie en suïcide

• Langer inzetbaar op arbeidsmarkt: betere fysieke en mentale gezondheid

De provincie Noord-Brabant erkent deze voordelen en biedt inmiddels subsidies voor collectieve woonvormen. In Nederland is de vraag naar collectief wonen enorm: naar schatting 370.000 wooneenheden.

De omgevingsvisie Breda stelt expliciet dat er ruimte moet zijn voor collectieve woonvormen.

Voorbeelden

• Ecodorp Boekel: een succesvol voorbeeld in de regio

• Wenen: bekend om zijn innovatieve collectieve woonvormen

• Rotterdam: leert actief van Wenen en past deze kennis toe

Situatie in Breda

Breda loopt achter. Collectieve woonvormen worden tegengewerkt en niet gefaciliteerd. Initiatieven stranden op bureaucratie en gebrek aan steun, wat leidt tot frustratie en desillusie. Voorbeelden hiervan zijn onder andere de projecten Brundtland en ’t Enkveld.

Vragen aan de Raad

1. Ziet u de voordelen van collectieve woonvormen zoals hierboven omschreven?

2. Vindt u dat de gemeentelijke organisatie initiatieven op het gebied van collectief wonen volledig moet ondersteunen en een meewerkstand moet aannemen?

3. Vindt u dat het college en de raad – indien deze woonvormen ecologisch verantwoord zijn en bijdragen aan biodiversiteit – bereid moeten zijn collectieve woonvormen mogelijk te maken op agrarische grond aan de stadsrand?

4. Vindt u dat collectieve woonvormen een prominente plek moeten krijgen in de woonvisie van de gemeente Breda?

5. Vindt u het, gezien de maatschappelijke meerwaarde, te verantwoorden dat Breda deze projecten ondersteunt – eventueel door een onrendabele top af te dekken met gemeentelijke middelen?

Vragen aan het College

1. Ziet het college de meerwaarde van collectieve woonvormen in Breda?

2. Wat heeft het college nodig om in de komende jaren daadwerkelijk tot realisatie van collectieve woonvormen te komen?

3. Welke netwerken en samenwerkingsverbanden kunnen het college hierbij ondersteunen?

4. Vindt het college het gelet op de maatschappelijke meerwaarde te verantwoorden dat Breda deze projecten ondersteunt, inclusief het afdekken van een onrendabele top met gemeentelijke middelen?

5. Is het college bekend met het Weense model waarin gemeenschappelijke woonvormen een prominente plek hebben? Wat kan Breda hiervan leren?

Bronnen

1. Brabant stimuleert collectieve wooninitiatieven met subsidieregeling – Provincie Noord-Brabant

2. PowerPoint-presentatie – VNG.nl

3. Ecodorp Boekel

4. In Wenen woon je betaalbaar in een mooi appartement met zwembad op het dak – NOS.nl

5. Seestadt: een leefbare stad vanuit het niets – Gebiedsontwikkeling.nu

6. Wethouder Zeegers leert in Wenen hoe Rotterdamse wooncrisis opgelost kan worden